
Dünyaya Uzaydan Bakınca Ne Değişir? Overview effect nedir?
- Editör
- 19 Oca
- 2 dakikada okunur
Dünyaya Uzaydan Bakınca Ne Değişir?
Bir astronotun yaşadığı “Overview Effect” ve gezegenle kurduğumuz ilişkiye etkisi
Bazı bakışlar vardır, bir kez gördüğünde artık eskisi gibi bakamazsın.
Uzaydan dünyaya bakmak da tam olarak böyle bir deneyimdir.
Ron Garan, bu bakışı yaşayan astronotlardan biri.
İlk kez 2008 yılında uzaya çıktı.
31 Mayıs 2008’de, NASA’nın STS-124 göreviyle uzaya giden Garan, yıllar sonra 15 Mayıs 2011’de Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yeniden fırlatıldı ve burada 178 gün geçirdi.
Ama dünyaya döndüğünde yanında getirdiği şey sadece deneyler ve veriler değildi.
Getirdiği şey, insanlığa dair bambaşka bir farkındalıktı.
Overview Effect Nedir?
Astronotların, dünyayı uzaydan ilk kez gördüklerinde yaşadıkları derin zihinsel dönüşüme “Overview Effect” denir.
Yaklaşık 400 kilometre yukarıdan bakıldığında dünya:
Parlayan mavi bir küre gibi görünür
Üzerinde hiçbir sınır çizgisi yoktur
Ülkeler, bayraklar, ayrımlar görünmez olur
Yukarıdan bakıldığında:
Dünya “bölünmüş” değil, tek bir sistem gibi algılanır.
Ron Garan, atmosferi şöyle tarif eder:
“Dünyayı saran, kâğıt inceliğinde mavi bir halka.”
Uzaydan bakıldığında bu halka:
Güçlü değil, kırılgan görünür
Tüm yaşamın bu ince tabakaya bağlı olduğu netleşir
Nefes alan her canlı, büyüyen her bitki, akan her su…
Hepsi bu ince katmanın içindedir.
Yeryüzünde genellikle hedef şudur:
Ekonomik büyüme
Ama uzaydan bakınca bu sıralama çöker.
Ron Garan’a göre doğru sıra şöyledir:
Önce Gezegen – yaşam destek sistemi
Sonra Toplum – gezegen sağlıklıysa var olabilir
En Son Ekonomi – topluma hizmet eden bir araç
Çünkü:
Sağlıklı bir gezegen olmadan ne toplum olur,
ne de ekonomi.
Garan, dünyayı bir uzay gemisine benzetir.
Sorun şudur:
Çoğumuz kendimizi yolcu gibi görürüz
Sistemi birilerinin yöneteceğini varsayarız
Oysa gerçek şudur:
Hepimiz bu geminin mürettebatıyız.
Bakımından, dengesinden ve geleceğinden sorumluyuz.
Bir bahçeye yukarıdan baktığınızda da aynısı olur.
Sınırlar silinir.
Toprak, su, bitki ve insan tek bir sistem hâline gelir.
Belki de Overview Effect’i yaşamak için uzaya çıkmamız gerekmiyor.
Bazen sadece:
Bir ağaca
Bir toprağa
Bir bahçeye
biraz yukarıdan ve bütün olarak bakmak yeterlidir.
Sizce insanlık, dünyada bir “yolcu” olmaktan vazgeçip
bir mürettebat gibi davranmaya ne zaman başlayacak?





Yorumlar