Havayı Test Etmenin En Doğal Yolu: Likenler Nefes Alıyor mu?

‎Hiç düşündün mü, şehirdeki bir ağacın gövdesinde neden bazen gri-yeşil bir “yosun” vardır, bazen de hiç yoktur?

‎O gördüğün şey aslında sadece bir yosun değil… havayı okuyan bir canlı.

‎

‎

‎Likenler, bir mantar ile bir algin ortak yaşamından oluşur yani doğanın kendi işbirliği mucizesidir.

‎Ama onları özel yapan, bu birlikteliğin havayı ölçme yeteneğidir.

‎Kükürt dioksit, azot oksit veya ağır metal kirliliği arttığında, ilk tepki veren canlılar likenlerdir.

‎Kirli havada solunum yapamazlar, hücre yapıları bozulur ve bir süre sonra ortadan kaybolurlar.

‎Temiz, oksijeni bol ortamlarda ise çeşitlilikleri artar, taşların, dalların üstü rengarenk likenlerle kaplanır.

‎

‎Bugün birçok ülke ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), İngiltere Liken Derneği gibi kurumlar hava kalitesi haritalarını hazırlarken liken çeşitliliğini ölçer.

‎Üstelik bu yöntem ucuz, doğal ve uzun vadeli bir gözlem sağlar.

‎Ne kadar çok tür varsa, o kadar temiz bir hava vardır.

‎

‎Yani doğa aslında bize sürekli bir şey söylüyor:

‎“Beni dinle, nefesimden anlarsın.”

‎Bir dahaki sefere bir ağacın gövdesinde o gri-yeşil desenleri gördüğünde, bil ki orası hâlâ nefes alabiliyor.

‎

‎✅ Liken yoksa → Hava kirliliği yüksek.

‎✅ Sınırlı çeşit varsa → Orta düzeyde kirli.

‎✅ Rengarenk likenler varsa → Hava tertemiz.